Chống “nhạc nhái”: cách nào?
TT - “Nhạc nhái” trong nhạc trẻ - thực trạng và giải pháp là buổi tọa đàm do Hội Âm nhạc và CLB Văn hóa nghệ thuật thuộc Hội Nhà báo TP.HCM phối hợp tổ chức sáng 27-5.
Có đến gần 40 nhà báo tham gia và khoảng 20 nhạc sĩ có mặt (đa số là nhạc sĩ không c̣n trẻ nữa), hoàn toàn không có đại diện Sở VH-TT.
Giáo sư nhạc sĩ Ca Lê Thuần, người đề dẫn buổi tọa đàm, đă nêu hai quan niệm khá cực đoan nhưng không lành mạnh: “nhạc trẻ phải nhái, nếu không nhái không thành nhạc trẻ” và “đă là âm nhạc không cần phân biệt nước nào, miễn hay là được”. Ông cho rằng đây là sự bế tắc của người sáng tác nhạc trẻ.
Theo giáo sư nhạc sĩ Thế Bảo, sáng tác âm nhạc phải “mới mẻ, hiện đại và có tính dân tộc”. Ông không hài ḷng khi mới đây thôi trên báo mạng, NS Quốc Bảo đă viết: “Âm nhạc VN non nớt như trẻ nít nên phải dựa vào âm nhạc thế giới, phải bắt chước”. Ông nhắc nhở: “Âm nhạc truyền thống VN có lịch sử lâu đời vô cùng phong phú và đáng tự hào”.
Nhạc sĩ Trần Hữu Bích cho rằng không chỉ trong sáng tác mới có nhái mà cả trong ḥa âm cũng nhái. Ông đưa ra dẫn chứng cụ thể ba ca khúc có ḥa âm nhái là C̣n ta với nồng nàn (Quốc Bảo) nhái nhạc Tchaikovsky, Bản tango xa rồi (Hoài An) nhái một nhạc khúc tango nổi tiếng thế giới và T́nh xót xa thôi (Lê Quang) nhái một ca khúc nổi tiếng nước ngoài. Theo ông, kiểu nói “hiểu biết rộng là đưa âm nhạc hay của thế giới vào nhạc Việt” là ngụy biện.
Nhạc sĩ trẻ nhất có mặt tại tọa đàm Trần Minh Phi đă gây sốc cho cử tọa khi nói: “Nhà báo lên tiếng về nhạc nhái nửa vời. Thuốc uống không đủ liều, không đến nơi đến chốn”. Theo anh, nhà báo là người quyết định nhạc nhái tồn tại hay không. Anh nêu ra ư kiến có người cho rằng “khi ca khúc được quần chúng yêu thích th́ quần chúng là người quyết định sự tồn tại của tác phẩm”. Khi quần chúng lên tiếng th́ họ lại gạt đi và nói “tôi không muốn nghe quần chúng nữa mà phải có hội đồng thẩm định”.
Nhà báo Hoàng Tuấn cho rằng cần giải quyết đến nơi đến chốn cả ba phía dư luận, nghề nghiệp và quản lư nhà nước trong vấn đề nhạc nhái. Theo anh, Sở, Bộ VH-TT cần qui định rơ hơn trong việc xử lư tác giả nhạc nhái. Nhà báo Vũ Duy Giang xác định trách nhiệm có giới hạn của nhà báo là phát hiện vấn đề, phần c̣n lại phải do cơ quan chức năng xử lư.
Giáo sư nhạc sĩ Ca Lê Thuần nêu ra bốn vấn đề về giải pháp. Đầu tiên là tự thân người sáng tạo phải biết kiềm chế bản thân (“đă muốn chôm th́ không có biện pháp nào ngăn chặn được”). Cạnh đó là trách nhiệm của hội phải bồi dưỡng hội viên về nghề nghiệp và trách nhiệm với nghệ thuật.
Thứ hai, ông nhắc đến vai tṛ của khán giả và công chúng, phải được hướng dẫn thẩm mỹ để biết từ chối nhạc nhái.
Thứ ba là vai tṛ của quản lư nhà nước cần được nhấn mạnh v́ “quản lư để phát triển chứ không phải cấm cái này dẹp cái kia”. Và cuối cùng là “sự tiếp nhận”. Âm nhạc là nghệ thuật của sự tiếp nhận, ở đó vai tṛ của công chúng rất lớn. “Nhạc nhái giống như thực phẩm bị ô nhiễm”. Sự ô nhiễm này chắc chắn sẽ bị từ chối, không được tiếp nhận.
Best quote of the day :Nhạc trẻ phải nhái, nếu không nhái không thành nhạc trẻ
