This paper was written by a French historian name Jean – Pierre Drège (who based in works on passages in old Chinese text like Nam Phương Thảo Mộc Trạng 南方草木状 (304 AD), Hậu Hán Thư 後漢書, Thập Di Kí 拾遺記...) and was translated to Vietnamese.

(it'd be great if some of you can find the original French version of this paper)

Những ghi chép đầu tiên về nghề làm giấy ở Việt Nam qua thư tịch Trung Hoa

TG : Jean – Pierre Drège (GSTS, giám đốc Viện viễn Đông bác cổ Pháp)

Bài nói của TG được giới hạn ở một vài suy xét có tính chất giai thoại về lịch sử nghề làm giấy, cụ thể hơn, là về vai trò của Việt Nam trong lịch sử nghề làm giấy ở những thế kỷ đầu sau công nguyên.

Ai cũng biết rằng, từ lâu nghề làm giấy được coi là một trong những phát minh lớn của Trung Quốc cổ đại, cùng với nghề in, la bàn, thuốc sung. Tuy nhiên, nguồn gốc của nghề giấy vẫn còn nhiều chổ mơ hồ. Theo các tài liệu lịch sử và truyền thuyết thì viên quan Sái Luân (Thái Luân), phụ trách xưởng chế tác hoàng cung dưới thời Hậu Hán đã xin Hoàng đế cho phép làm giấy vào năm 105 sau CN. Sách Hậu Hán thư có ghi :

“Từ thời cổ đại, sách và tài liệu phần lớn được chép trên thẻ tre, rồi sau đó chép trên lụa, gọi là chỉ. Lụa thì đắt tiền, thẻ tre thì nặng, cả hai đều không thuận tiện. Bấy giờ Sái Luân bèn có ý định dùng vỏ cây, sợi gai, vải cũ và lưới đánh cá để làm giấy. Năm Nguyên Hưng thứ nhất, ông trình với Hoàng đế và được chấp thuận. Từ đấy, giấy bắt đầu được dùng khắp nơi và vì vậy mà trong toàn cõi đế chế, người ta gọi nó là giấy Sái Hầu. “

Từ vài chục năm nay, nhờ các phát hiện khảo cổ học, người ta nhận thấy đoạn dẫn trên nói về việc phát minh nghề làm giấy được ghi trong Hậu Hán Thư, soạn vào thế kỷ thứ 5 sau CN, có lẽ không đúng với sự thật, và giấy bắt đầu ra đời có thể lùi về Thế Kỷ thứ 1 trước CN và thậm chí là TK 2 trước CN. Việc phát hiện những mẫu giấy có hoặc không ghi chữ đã trở thành đề tài thảo luận sôi nổi về niên đại ra đời của giấy và cả về nguồn gốc Trung Hoa của giấy nữa. Vì vậy, ta phải xác định giấy là gì, thành phần, cách chế tạo, tính chất của nó.

Dựa trên từ nguyên của tên gọi chỉ , ta thấy giấy đầu tiên được phát minh nhằm thay thế lụa, có thể lúc đầu dùng vào việc khác chứ không phải để viết, ví dụ để gói đồ, làm thuốc,… Chữ Nho, từ chỉ gồm có bộ ti (lụa) là dấu hiệu của nguồn gốc này. Vấn đề là, chữ ti trước hết có thể dùng để chỉ một tấm lụa cho phép người ta nghĩ rằng những tờ giấy đầu tiên được làm từ sợi tơ. Đọc bảng phân tích những mẫu giấy xưa nhất phát hiện được, ta không thấy có tơ. Mà giấy đó có thể được làm bằng sợi gai. Trong điều kiện đó, vai trò của Sái Luân chỉ là dùng một vật liệu khác để thay thế cho sợi gai, như vỏ cây, trong đó có vỏ cây dâu.

Ta cũng có thể nghĩ rằng, chính ông đã phát triển công dụng của giấy dùng để viết sổ sách, nghĩa là xác định công dụng chính thức. Ta lại có thể đặt câu hỏi rằng, phải chăng ông đã làm một cuộc cách mạng trong việc chế tạo giấy, bằng một khung có thể nới rộng, thu hẹp, gồm khung gỗ có thanh ngang, trên lắp một cái liềm bằng tre vót mỏng, liên kết bằng lông đuôi ngựa. Ưu điểm của cách này là có thể tách rời giấy ra khỏi khung trước khi đem phơi, trong khi cách trước là phải để giấy khô trên khung, cách mới này cho phép làm ra nhiều loại giấy có khôn khổ khác nhau. Tuy nhiên đây chỉ là một giả thiết.

Sự phát triển của việc sử dụng giấy có thể tương đối chậm, bởi lẽ, cho đến TK 3 sau CN, người ta vẫn dùng các loại thẻ gổ, thẻ tre để viết. Suốt TK thứ 2, giấy chỉ được dùng đến khi không có lụa để ghi chép. Sang TK 3, tình hình đã thay đổi và giấy được dùng rộng rãi. Nó có mặt ở vùng phía Tây như Lân Lan gần hồ Lobnor, trên sa mạc Taklamakan hay ở bồn địa Thổ Phồn, cách Urumxi 100km, tại vùng Tân Cương. Việc sử dùng giấy được truyền bá lên cả vùng Động Bắc, ở Triều Tiên, và sau đó sang Nhật Bản (vì tại đây mãi cho đến TK thứ 7 mới có nghề sản xuất giấy). Nó cũng lan xuống phía Nam, ở những vùng chịu ảnh hưởng của Trung Hoa, tuy nhiện cho đến nay, không còn dấu vết nào của thời đó còn lưu lại.

Ngược lại, người ta cũng biết đến hai đoạn tài liệu lý thú nói đến việc du nhập vào Trung Quốc một số loại giấy đến từ phương Nam vào TK thứ 3.

Giấy Hương Mật Ong

Giai thoại thứ nhất được kể trong sách Nam Phương Thảo Mộc Trạng của Kê Hàm, soạn năm 304 :

“ Mật hương chỉ làm bằng vỏ và lá của thứ cây có mùi mật. Giấy màu nâu. Nó có những vân hình trứng cá. Giấy rất thơm, bền và mềm. Khi thấm mực nó không bị mủn. Năm Thái Khang thứ 5 (đời Tấn, năm 284) sứ bộ La Mã dâng đến 30.000 tờ. Hoàng đế ban cho Đỗ Dự là Bình Nam tướng quân và Đan Dương hầu 10.000 tờ để viết Xuân thu thích lệ và Kinh truyện tập giải dâng lên vua. Nhưng Đỗ dự chết trước khi giấy được gởi đến. Theo chỉ dụ, giấy đó được ban cho gia đình.”

Lễ vật của sứ bộ và nhà buôn La Mã đem đến không phải xuất xứ từ đế quốc La Mã mà đến từ bán đảo Đông Dương ( Hậu Hán thư nói rõ, phái bộ đến từ Nhật Nam, tức là Việt Nam khi bị nhà Hán chiếm và chia tách thành Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam)

Vậy giấy Mật Hương làm bằng cái gì ?

Rõ ràng tên gọi cây hương mật đó là để chỉ cây Aquilaire Agalloche (tên tiếng Pháp), mà người ta vẫn thường sử dụng cả vỏ cây. Bản thảo cương mục của Lý Thời Trân (1518_1593) gọi cây này là cây Trầm Hương, được biết nó có mọc ở Việt Nam và Ấn Độ .



Giấy Gân Nghiêng :

Một giai thoại thứ hai nói về việc du nhập giấy vào Trung Quốc từ Nam Việt. Nguồn trích dẫn từ sách Thập Di Ký của Vương Gia ( TK thứ 4 ), được Tiêu Ỷ san nhuận vào TK thứ 6.

Chuyện kể rằng, Trương Hoa (232-300) đã soạn cuốn Bác Vật Chí dâng lên Vũ Đế. Công trình gồm 400 quyển được rút lại còn 10 quyển. Hoàng đế ban cho Trương Hoa đồ dùng để chép lại công trình : một thỏi mực bằng đá Khotan, một cây bút cán bằng sừng kỳ lân (đến từ nước Liêu Tây) và một vạn tờ giấy Trắc Lý Chỉ ( giấy Gân Nghiêng ) đến từ Nam Việt. Tài liệu còn viết thêm rằng các từ ngữ Chỉ Lý và Trắc Lý có thể đổi chổ cho nhau. Người phương Nam làm giấy bằng rong . Gân của nó dọc và ngang đều chạy nghiêng, vì vậy mà có tên đó.

Giai thoại này không được sách củ nào nhắc lại , nhưng đến TK thứ 10, nó được nhắc lại trong chương nói về giấy của cuốn Văn Phòng Tứ Phả do Tôn Dị Giản biên soạn. Ông này có thêm lời giải thích lấy từ sách Bản Thảo (659) như sau :

“ Cây Chỉ Lý có vị ngọt, rất mát, không độc. Trị cảm hàn ở tâm và phúc, làm tăng nhiệt trung bình và tiêu hoá ngũ cốc. Làm tằng khí của dạ dày và ngăn tiêu chảy. Nó mọc trong hồ đầm phía Nam Trường Giang (sông Dương Tử : Yangtze river). Đào Hoàng Cảnh (451-536) tác giả Thần Nông Bản Thảo Kinh , nói rằng : người phương Nam dùng cây đó làm giấy.”

Giai thoại này không được sách củ nào nhắc lại , nhưng đến TK thứ 10, nó được nhắc lại trong chương nói về giấy của cuốn Văn Phòng Tứ Phả do Tôn Dị Giản biên soạn. Ông này có thêm lời giải thích lấy từ sách Bản Thảo (659) như sau :

“ Cây Chỉ Lý có vị ngọt, rất mát, không độc. Trị cảm hàn ở tâm và phúc, làm tăng nhiệt trung bình và tiêu hoá ngũ cốc. Làm tằng khí của dạ dày và ngăn tiêu chảy. Nó mọc trong hồ đầm phía Nam Trường Giang (sông Dương Tử : Yangtze river). Đào Hoàng Cảnh (451-536) tác giả Thần Nông Bản Thảo Kinh , nói rằng : người phương Nam dùng cây đó làm giấy.”



Như vậy, nhờ vào một số ghi chép và giai thoại, chúng ta có thể ghi nhận những loại giấy cổ đã đến từ Việt Nam, được truyền sang Nam TQ và tiếp nhận vào lưu vực Trường Giang.


-----------------------

Còn những loại giấy cổ nào khác ở Việt Nam ?

Qua những dẫn chứng cụ thể của Jean – Pierre Drège, chúng ta thấy một dử kiện độc đáo : Vào thời điểm những TK đầu sau CN mà dân Việt đã sản xuất được số lượng lớn giấy để các sứ thần, nhà buôn, có thể trao đổi thì rõ ràng là giấy phải được sản xuất từ rất lâu trước đó, và là sản phẩm của nền văn minh nông nghiệp của người Việt xưa. Theo Jean – Pierre Drège có thể lùi thời điểm phát minh giấy về TK thứ 2 trước CN.

Tuy vậy, khi chúng ta quan sát các hình khắc trên thân trống đồng của người Việt, thì thời điểm phát minh ra giấy chắc phải tiếp tục được lùi xa hơn nữa.

(paper pictures carved on Đông Sơn drum 2500 years ago)




Rõ ràng là giấy trong nền văn minh Lạc Việt được dùng để ghi chép. Tuy vậy nội dung ghi chép trên các giấy này cần phải được tìm hiểu thêm. Đó có thể là các văn tự cổ, cũng có thể là hệ thống Kinh Dịch nguyên thuỷ (Chấm và Gạch), ……

Loại giấy Papyrus của người Ai Cập cổ đại.


Giấy Papyrus cổ đại đã được dùng từ 4000.BC , được làm từ cây Cyperus papyrus mọc bên bờ sông Nile. Cây này còn được dùng làm thuyền, dây thừng, rổ đựng, … Giấy Papyrus có màu nâu vàng, cứng nhưng có thể uốn cong được và đặc biệt là rất bền. Người Ai Cập cổ giữa bí mật làm giấy và không truyền bá công nghệ này ra bên ngoài , người ta lại chưa tìm được tài liệu nào để lại cho biết phương pháp làm giấy Papyrus cổ. Năm 1969 tiến sĩ Hassan Ragab (một nhà khoa học Ai Cập) đã thành công trong việc chế tạo lại giấy Papyrus với chất lượng tương tự, nên ngày nay người ta tin phương pháp của ông gần giống với phương pháp Ai Cập cổ xưa.

Đáng lưu ý là khi các sứ thần La Mã dâng giấy cho Hoàng đế Trung Hoa (để xoá bỏ những trở ngại trong việc buông tơ lụa giữa TQ và La Mã) họ không dâng giấy Papyrus mà dâng giấy Mật Hương của Việt Nam. (Vì giấy Papyrus cứng, không mùi, vân chạy dọc và ngang đan xen, nên chiếu theo những gì ghi trong thư tịch đã đẫn ở trên thì đó không phải là giấy Papyrus).

Như vậy phải chăng giấy Mật Hương, giấy Gân Nghiêng là hậu duệ phát triển lên từ những loại giấy cổ có trước đó như những loại giấy được khắc trên thân trống Đồng Sông Đà và Hoàng Hạ. Giấy dó, giấy điệp được dùng vẽ tranh Đông Hồ có liên hệ gì với những loại giấy cổ này.

Can anybody in here translate this into english?

Mmmmmm Mật Ong.

why can't you just learn Vietnamese?

okay give me sometimes...I don't know...don't feeling doing any translating work now...probably tomorrow.

a short summary: the first paper in China was invented in the 5th century by a man name Tsai Lun (Thái Luân in Vietnamese) but based to passages from Chinese text written in 200s AD, 300s AD and so on, paper had already existed in the South and to be specific in North Vietnam. Nam Phương Thảo Mộc Trạng recorded the story of the Roman envoy offering the Han emperor 30,000 papers called "Mật Hương paper" because it was made of Mật Hương tree whose scientific name might be Aquilaire Agalloch. This kind of tree grew in Vietnam and some part of India. The book described Mật Hương paper as a kind brown paper that had a very sweet smelling (because it was made from mật hương tree), the paper was soft and enduring, not disintegrated when soaked in ink. This Roman envoy did not bring these papers from Rome but from the Southern land and Hậu Hán Thư said specifically they were from Renan (Nhật Nam) which was a province in North Vietnam nowadays. Thập Di Ký also talked about a paper called Trắc Lý Chỉ coming from Nam Việt in the 3rd century. Đào Hoàng Cảnh in his book Thần Nông Bản Thảo Kinh said that in the South there was a tree called "chỉ lý" tree and Southern people used this tree to make paper.

Beside that, images of paper also appeared in bronze drums found in North Vietnam which dated back 2500 years ago.

There is a speculation that the kind of brown paper mentioned in Chinese text might have some connection with the paper of Đông Hồ painting in North Vietnam.

read the bold parts


in the 3rd( or some century..i dont know) century paper discovered in china came from the south



paper is made out of skin and leaf of a tree that smell like honey. the paper smells great and durable and soft...



Han record say clearly that it came from the South which is Vietnam blah blah blah



The paper called giấy Gân Nghiêng came from Nam Viet record says so blah blah blah people from the south made paper out of hair blah blah blah this is the reason why it was given this name blah blah blah


basically all you need to read is the title of this thread

what the heck is made out of hair?

Your Vietnamese sucks!

those hairy seaweed

rong means algea, not hair. Stupid. Stop acting like an idiot.

it says Gân Nghiêng paper was made of algea but it was called Gân Nghiêng because of the way the veins appeared on the paper.

So according to this article, we Vietnamese were the first one to invent paper?

nah uh. rong means seaweed which is alga and yes they're hairy

No. Egyptian had Papyrus paper 4000 years ago. Their paper was hard, not soft, but it was rollable. Egyptian kept in secret the technique of making Papyrus and until now no scientist knows how to make it.

The paper in North Vietnam was not exactly the same as the paper that T'sai Lun developed.

I should put Gene in block list so I won't have to read his idiot posts again.

I'm not kidding.

I thought Gene and Xixon were friends.

what was the usage of paper for ?

After doing some researching now I am pretty sure that the "mật hương paper" ("蜜香紙") mentioned in Nam Phương Thảo Mộc Trạng (南方草木状) was the same as giấy dó of Vietnam. Yên Thái village of Hanoi is famous for the tradition of making giấy dó, a tradition that they still preserve until today while most other places have lost this tradition. Now I will show you why giấy dó and giấy mật hương were the same.

First, what is giấy dó made of?

http://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A5y_d%C3%B3



According to the source, giấy dó is made of the dó tree (that's why it's called giấy dó).

So what is the dó tree? After some researching I found that dó tree is the same as the trầm hương tree
http://www2.hcmuaf.edu.vn/contents.php?ids...;ur=phamductoan
(There are several species of tree that are called "dó" or "trầm hương" in Vietnam but most of them belong the Aquilaria genus and all of them belong to the Thymelaeacea family)

And trầm hương tree was another name for mật hương tree.


The Aquilaria trees are natives of Vietnam and other SEA countries
http://en.wikipedia.org/wiki/Aquilaria


Picture of the dó tree or the trầm hương tree in Vietnam



So we know that the materials used to make mật hương papers ("蜜香紙") and giấy dó are the same.

Now look at the descriptions for mật hương paper ("蜜香紙") in Nam Phương Thảo Mộc Trạng (南方草木状)


Translation: Mật Hương paper was made of the skin and leaf of a tree that has a sweet smelling like honey. The paper is brown and has egg-like vein (or wave). The paper has a sweet smelling, enduring, and soft. When soaked in ink (or written on with ink) it doesn't disintegrate.

Now look at the descriptions for giấy dó made by Yên Thái village in Hanoi

http://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A5y_d%C3%B3

Translation: the special characteristics of giấy dó are soft, light, durable, doesn't cause the ink to smear, not brittle, unlikely to be deteriorated by termite and water.
At the National Preserve Centers, the papers that have the longest life expectancy are giấy dó. Documents written on giấy dó are the oldest documents, produced before any preserving technique was developed.
(The last two lines I don't know how to translate. It's something about the paper catching colors from the ink very easily, it absorbs humidity but also releases the humidity. It's also insulating and hard to burn...).

So you see the soft, durable, and water-resisting characteristics of giấy dó are very similar to the characteristics of mật hương paper described in Chinese text.

Also look at this picture of giấy dó.

See the "veins" or waves that appear on the paper? Mật hương paper was describe to have egg-like vein too.

So the materials used to make the papers are the same, and the characteristics of the papers are also the same. I think that's enough to tell us that mật hương papers were giấy dó.

Giấy Dó (or Giấy Gió ~ I've seen both spellings, not sure which one is right) is used for the famous Đông Hồ paintings of Bắc Ninh.

Paintings on Giấy Dó

(this one is from Hà Nam)


Đông Hồ paintings (all of these are from the old time)

http://kyniem.easyvn.com/sacmautinhban_3t/...truyenthong.php