QUOTE(khaviet @ Dec 20 2006, 06:00 AM) [snapback]2586106[/snapback]
I think it must be opposite

I mean it must have been your VNCH who did it, LOLLLLL
are you trying to be sarcastic there?? because there were thousands of songs composed in the South during the War with different genres and different musicians. after '75, VC banned these songs including Trinh Cong Son music but eventually they allowed a few hundred songs(~200) out. and when people talk about "nhac truoc '75" they refer to these songs.
TCS performed his music at colleges in Saigon and Hue and especially with Khanh Ly on Khuc Da Vang. One time Nguyen Cao Ky flew TCS to Hue to perform anti-war songs. TCS ran into the law not because his music because he was a 'tro^'n li'nh" "draft dodger".
He witnessed Hue Massacre:
QUOTE
1. Xác người nằm trôi sông, phơi trên ruộng đồng
Trên nóc nhà thành phố, trên những đường quanh co
Xác người nằm bơ vơ, dưới mái hiên chùa
Trong giáo đường thành phố, trên thềm nhà hoang vu
Mùa xuân ơi, xác nuôi thơm cho đất ruộng cày
Việt Nam ơi, xác thêm hơi cho đất ngày mai
Đường đi tới, dù chông gai
Th́ quanh đây đă có người
Xác người nằm quanh đây, trong mưa lạnh này
Bên xác người già yếu, có xác c̣n thơ ngây
Xác nào là em tôi, dưới hố hầm này
Trong những vùng lửa cháy, bên những vồng ngô khoai
2. Xác người nằm bên nhau treo trên gầm cầu
Trong góc nhà đổ nát dưới những hào thông sâu
Xác người c̣n xương khô trong khắp bụi bờ
Sau những hè phố vắng trên dốc đường mấp mô
Ngày mai đây xác lên cây trên khắp ruộng này
Ngày mai đây xác reo vui những khóm mạ tươi
Đồng lúa mới người ra đi
Dựng tương lai với tay đầy.
QUOTE
1. Corpses float on the water, dry in the fields
On the city rooftops, on the winding streets
Corpses lie abandoned under the eaves of the pagoda
On the road to the city churches, on the floors of deserted houses
Oh, Springtime, corpses will nourish the plowed soil
Oh, Viet Nam, corpses will lend themselves to the soil of tomorrow
The approaching roads, though thorny and winding
Already filled with corpses
Corpses lie around here, in the cold rain
Next to corpses of the old and weak
We have corpses of the young and innocent
Which one of these corpses is my brother,
In the bomb craters and the trenches ?
In each burnt area, by the corn and sweet potato fields ?
QUOTE
Do đó, vụ Tết Mậu Thân 1968, anh ở Huế, và đă ẩn thân ở thư viện Đại Học Huế. Phe cộng sản dường như có lùng kiếm, dĩ nhiên, để yêu cầu tối thiểu là làm một bài hát ca ngợi "Ngôi sao trên đỉnh Phu văn Lâu". Sơn đă không làm điều ấy, và ngược lại đă sáng tác hai bài tố cáo cảnh giết người, chôn người là Hát Trên Những Xác Người và Bài Ca Dành Cho Những Xác Người, với địa danh băi chôn người chính xác : Chiều đi qua Băi Dâu ... Sau đó Trịnh Công Sơn vẫn ở Huế, làm một số bài ca gửi vào Sài G̣n, mà sinh viên, thanh niên tiếp tục hát trong những phong trào xuống đường lúc đó rất sôi nổi.
QUOTE
Chiều đi lên đồi cao,
Hát trên những xác người
Tôi đă thấy, tôi đă thấy
Trên con đường, người ta bồng bế nhau chạy trốn
Chiều đi lên đồi cao,
Hát trên những xác người
Tôi đă thấy, tôi đă thấy
Bên khu vườn, một người mẹ ôm xác đứa con
Mẹ vỗ tay reo mừng xác con
Mẹ vỗ tay hoan hô hoà b́nh
Người vỗ tay cho thêm nhịp nhàng
Người vỗ tay cho đều gian nan
Chiều đi qua Băi Dâu,
Hát trên những xác người
Tôi đă thấy, tôi đă thấy
Trên con đường, người cha già ôm con lạnh giá
Chiều đi qua Băi Dâu,
Hát trên những xác người
Tôi đă thấy, tôi đă thấy
Những hố hầm đă chôn vùi thân xác anh em
Mẹ vỗ tay reo mừng chiến tranh
Chị vỗ tay hoan hô hoà b́nh
Người vỗ tay cho thêm thù hận
Người vỗ tay xa dần ăn năn.
English Translation:
Noon, I walk the hills
Now I sing the dead
On the roads, I have seen, I have seen
Each one has one, this one screams
Noon, I walk the hills
Now I sing the dead
I have seen, I have seen, garden here:
Dead tired ma holds her dead girl
This ma claps above her child
This ma claps for peace, for peace
Here some clap for life, for life
Here some clap for end of life
Noon, by berry groves
Now I sing the dead
By a road, I have seen, I have seen
Old man hugs his stone cold son
Noon, by berry groves
Now I sing the dead
I have seen, I have seen, ditches, shelters
Filled with bodies, his and hers
This ma claps, lets have more war
This one clap, no more, no more
Here some clap for hate, for blame
Here some clap to shake off shame
Here's what Pham Duy says about pre-75 music and Trinh Cong Son:
QUOTE
Rút từ Hồi Kư III : Thời Phân Chia Quốc Cộng
Đầu thập niên 70 là lúc Nhạc Việt, trong phạm vi ca khúc, phát triển đến tột độ. Có sự thành công của những bài hát thông thường và chỉ được coi là nhạc thương phẩm -- mệnh danh là nhạc vàng -- với những t́nh cảm dễ dăi phù hợp với tuổi choai choai, với em gái hậu phương và lính đa t́nh, tuy không được coi trọng nhưng lại rất cần thiết cho vài tầng lớp xă hội trong thời chiến. Rồi có phong trào du ca và tâm ca với những bài hát phi-thương-mại, đi kèm với t́nh ca quê hương và trường ca, nói lên được phần nào tâm thức của thời đại và được thanh niên sinh viên công nhận.
Trong phạm vi giải trí, pḥng trà trở thành cái mốt của mọi người : thương gia, công chức, tư chức, quân nhân, thương phế binh và cả các bà nội trợ nữa... ai ai cũng thích đi nghe nhạc và giúp cho ca sĩ chuyên nghiệp, nhạc sĩ sáng tác, nhạc công đánh đàn thăng tiến trong nghề ḿnh. Cánh tay nối dài của pḥng trà là quán cà phê có nghe nhạc, thu hút đông đảo sinh viên, học sinh. Nhạc trẻ ra đời, đem lại cho nhạc Việt một số bài hát mới, sôi nổi, đậm sắc hơn trước. Một rừng nhân tài trẻ trung xuất hiện qua những ban nhạc bốn người (gọi là combo), sử dụng nhạc khí điện tử với âm thanh mới lạ.
Mười năm về trước, ở trong nước chỉ có ba nhà sản xuất đĩa hát. Bây giờ, rất nhiều người -- từ Ngọc Chánh (SHOTGUNS) qua Duy Khánh (TRƯỜNG SƠN) tới những người của các hăng khác (NHĂ CA, HOA MI, SƠN CA, SÓNG NHAC)... làm nghề sản xuất băng nhạc, mỗi tháng tung ra những chương tŕnh nhạc rất hấp dẫn, kể cả cổ nhạc lẫn tân nhạc, nhạc trẻ lẫn nhạc già (nhạc tiền chiến). Hàng trăm, hàng ngàn (hàng vạn, nếu kể cả Saigon và các tỉnh) cửa hàng sang băng, càng làm cho băng nhạc phát triển dữ dội.
Trong bối cảnh sinh động như vậy, phần chính yếu là sáng tác phẩm phải rất phong phú. Vào lúc này, ngoài những người đi trước như Vũ Thành, Cung Tiến, Phạm Đ́nh Chương, Lâm Tuyền, Hoàng Trọng, Văn Phụng, Văn Giảng, Ngọc Bích, Hoàng Thi Thơ, Trần Ngọc, Y Vân, Lê Dinh, Anh Bằng, Trúc Phương, Duy Khánh, Trần Thiện Thanh tức Nhật Trường, Lam Phương, Đỗ Lễ, Phạm Thế Mỹ... đă xuất hiện một số người mới như Thanh Trang, Trầm Tử Thiêng, Anh Việt Thu, Lê Uyên Phương, Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng, Vũ Thành An, Nguyễn Ánh 9, Lê Hựu Hà, Nguyễn Trung Cang... Tân Nhạc đă có tới bốn đời nhạc sĩ và có hàng trăm, hàng ngàn ca khúc được soạn ra và hát lên. Trong Hồi Kư này, tôi chỉ nhắc tới những người đánh dấu thời đại một cách sâu đậm bằng tác phẩm của ḿnh.
Người nổi nhất là Trịnh Công Sơn. Trước tiên, người ta biết tới anh nhờ Quán VĂN. Quán do nhóm sinh viên mang tên KHAI HOÁ chủ trương. Nhóm này đă làm nhà xuất bản (QUẢNG HOÁ) rồi khi phong trào pḥng trà thịnh hành, nhóm mở quán cà phê ở ngay trung tâm Saigon, trên nền Khám Lớn cũ trong khu Đại Học Văn Khoa, sinh viên tới uống cà phê nghe băng nhạc và nghe Khánh Ly hát.
Bài hát của Trịnh Công Sơn đươc nghe tại quán VĂN lúc đầu là Lời Buồn Thánh. Cũng như nhạc Đặng Thế Phong, bài hát tân lăng mạn (néo-romantique) này nói về nỗi buồn. Bài Lời Buồn Thánh thật là buồn, như bài hát buồn làm cho người Âu Châu phải tự tử là Chủ Nhật Buồn tôi đă nói tới trong một chương sách. Trong bài hát của ḿnh, họ Trịnh cũng nói tới ngày chủ nhật buồn:
Chiều chủ nhật buồn
Nằm trong căn gác đ́u hiu
Ôi tiếng hát xanh xao của một buổi chiều
Trời mưa, trời mưa không dứt
Ô hay ḿnh vẫn cô liêu...
Thoạt nghe đă thấy ngay là tiếng hát đau đớn, thấy mưa ảm đạm trong ḷng (như thơ Verlaine), thấy sự cô đơn, hoang vắng. Sinh ra ở Ban Mê Thuột (hay Pleiku?), sống ở Huế, mưa ám ảnh Trịnh Công Sơn rất nhiều cho nên cũng vẫn là nỗi buồn của ngày chủ nhật mùa mưa trong bài Tuổi Đá Buồn :
Trời c̣n làm mưa, mưa rơi mênh mang
Từng ngón tay buồn em mang em mang
Đi về giáo đường, ngày chủ nhật buồn...
Nhạc Trịnh Công Sơn là nhạc nói về QUÊ HƯƠNG, T̀NH YÊU, và THÂN PHẬN CON NGƯỜI. Hăy nói về t́nh khúc Trịnh Công Sơn, nói về thân phận Người T́nh trong giai đoạn quê hương đổ nát này.
Từ khi Tân Nhạc Việt Nam ra đời đầu thập niên 40, đă có những t́nh khúc của Lê Thương, Lê Yên, Hoàng Giác, Dzoăn Mẫn... Lúc đó là thời b́nh, khi t́nh c̣n xanh và yêu chưa lo sợ. Ngôn ngữ t́nh yêu thật là b́nh dị, đối tượng là cô hái mơ, cô láng giềng, cô lái đ̣, cô hái hoa hay anh Trương Chi. Từ khi nước Việt bị chia đôi, nhạc t́nh miền Nam đậm sắc hơn và trong mười năm đầu, v́ cuộc đời chưa thực sự bị đe doạ, người ta vẫn có những bài hát hữu t́nh hay thất t́nh, xinh xinh, hiền lành, lúc đầu c̣n mới mẻ, dần dà ngôn ngữ t́nh yêu trở thành sáo ngữ. Tới lúc đời sống trở nên bấp bênh, thanh niên được gọi đi lính rất nhiều (chết trận cũng nhiều) biết bao nhiêu đôi lứa phải xa nhau (có khi vĩnh viễn xa nhau) t́nh khúc miền Nam thay đổi ngôn ngữ.
Nhạc t́nh không c̣n là nhạc lăng mạn, nhạc cảm tính với câu hát đắm đuối hay hờn dỗi nữa ! Bây giờ là những bài hát nhức nhối của những t́nh nhân yêu nhau trong cơn mê sảng. Nhạc trở thành năo nề và đánh vào năo tính. Nhạc t́nh bây giờ là t́nh ca của người mất trí.
T́nh khúc Trịnh Công Sơn ra đời, từ giàn phóng là Quán VĂN được hoả tiễn Khánh Ly đưa vút vào pḥng trà, rồi vào băng cassette và chỉ trong một thời gian ngắn chinh phục được tất cả người nghe. So với t́nh khúc của ba bốn chục năm qua, ngôn ngữ trong nhạc Trịnh Công Sơn rất mới, chất chứa những h́nh ảnh lạ lùng, quyến rũ như cơn mưa hồng, thuở hồng hoang, dấu điạ đàng, cánh vạc bay...
T́nh yêu trong nhạc của anh là những cảm xúc dữ dội như trái phá con tim mù loà, như nỗi chết cơn đau thật dài, như vết thương mở rộng... Cuộc đời là hư vô chủ nghĩa, con người sống trong cảnh Chúa, Phật bỏ loài người. Cuộc đời c̣n là đám đông nhưng cũng là quán không. Con người là cát bụi mệt nhoài, bao nhiêu năm làm kiếp con người, chợt một chiều tóc trắng như vôi... Tất cả nói lên sự muộn phiền, đau đớn... Buồn tủi cho thân phận con người nên nhánh cỏ cũng xót xa, phiến đá cũng ưu phiền, và chỉ c̣n những mưa và mưa để xoa dịu vết thương mở lớn! Hăy nghe thêm những câu hát về mưa trong Diễm Xưa :
Mưa vẫn hay mưa cho đời biển động
Làm sao em biết bia đá không đau ?
Xin hăy cho mưa qua miền đất rộng
Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau...
Diễm Xưa cho thấy rơ tiếng hát đứt đoạn của nội tâm về nỗi đau con người trong t́nh yêu, thấy thêm sự hoang vắng của tâm hồn. Bị ám ảnh bởi mưa đến độ c̣n nh́n ra mầu sắc của mưa -- mưa hồng -- Trịnh Công Sơn nói lên nỗi bàng hoàng của con người khi thấy cái chết nằm ngay trong sự sống :
Người ngồi xuống xin mưa đầy
Trên hai tay cơn đau dài
Người nằm xuống nghe tiếng ru
Cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ ?
Nguyễn Đ́nh Toàn gọi nhạc Trịnh Công Sơn là những bản t́nh ca không có hạnh phúc, những bài hát cho quê hương đổ vỡ. Cũng là phản ứng của người đau đớn trước hoàn cảnh đất nước, nhưng nó là sự chịu đựng và chết lịm hơn là sự nổi sùng và chửi bới. Có lẽ v́ tác giả là người lớn lên ở Huế, một thành phố nên thơ, hiền hoà, không chấp nhận bạo động. Tôi vẫn cho người Việt ở ba miền đất nước có những phản ứng khác nhau trước những hoàn cảnh khó khăn. Ví dụ người con gái miền Bắc thất t́nh th́ phản ứng bằng sự điên giả -- CHÈO có vở Vân Dại Giả Điên -- hay điên thật rồi nguyền rủa, chửi bới cuộc đời (như ông giáo ở Phú Nhuận nói ở chương trên). Sự phản ứng của người gái Huế là buông xuôi (fatalisme), mất người t́nh là nàng có thể đâm đầu xuống sông tự tử. C̣n ở miền Nam à ? Không oong đơ ǵ cả, người thất t́nh sẽ đốt chồng như cô Quờn.
Về phần nhạc, toàn thể ca khúc Trịnh Công Sơn không cầu kỳ, rắc rối v́ nằm trong một số nhạc điệu đơn giản, rất phù hợp với tiếng thở dài của thời đại. Bài hát chỉ cần một chiếc đàn guitare đệm theo, nếu hoà âm phối khí rườm rà th́ không hợp với những bài hát soạn theo thể ballade này.
Từ nhạc t́nh yêu, thân phận con người, Trịnh Công Sơn chuyển qua nhạc thần thoại quê hương. Âm nhạc ở miền Nam trong thời gian này thật phong phú. Vẫn có những bài hát soạn cho tuổi choai choai : Em 16, Em Mới Biết Yêu Đă Biết Sầu, Túp Lều Lư Tưởng, Người T́nh Chung Vách, Người T́nh Chung Thủy và cho người lính Cộng Hoà : Lính Mà Em, Lính Dù Lên Điểm, Lính Nghĩ Ǵ, Lính Xa Nhà, Lời Người Lính Xa, Lính Trận Miền Xa, Anh Là Lính Đa T́nh, Người Lính Chung T́nh, Đám Cưới Nhà Binh... Và có thêm những bài hát phản ứng trước cảnh tang thương của đất nước. Như đă nói trong chương trước, nhạc tâm ca, du ca lúc này là sự phẫn nộ của thanh niên khi thấy ḿnh bị đưa lên giàn hoả thiêu hoặc phải đi vào quê hương bằng cuộn dây thép gai... rồi xuống vỉa hè và trở thành tục ca.
Bây giờ, ngoài những ca khúc đi vào t́nh nhớ, t́nh xa, t́nh sầu... với cơn chết lịm, với nỗi muộn phiền và niềm xót xa trong cảnh cô đơn mà ta đă biết, nhạc Trịnh Công Sơn phản đối nghịch cảnh bằng cách khác. Nhạc anh đi vào quê hương bằng bước chân của người con gái da vàng, của em bé loă lồ suốt đời lang thang...
Sống cùng thời với những người đi vào quê hương qua nhiều nẻo đường, Trịnh Công Sơn cũng nhận diện lại quê hương. Đi t́m quê hương, phải sống những ngày dài trên quê hương th́ phảt hát bài quê hương, phải nhỏ giọt nước mắt cho quê hương khi thấy quê hương h́nh hài nát dấu bom với xác người chết hai lần... Phải gặp những người t́nh có người yêu chết trận Pleime hay chết ở chiến khu D, gặp thêm người già em bé, chị gái anh trai, người phu quét đường, đồng hoá họ là người nô lệ da vàng, ngủ im trong căn nhà nhỏ... chờ ngày quê hương sáng chói, đứng dậy ḥ reo, chờ Hoà B́nh đến tiếng bom im, cho những bước đi trên những con đường không chông ḿn, cho đường giao thông chắp nối chuyến xe qua ba miền, ngày Thống Nhất tới cho những t́nh thương vô bờ...
Nhạc thần thoại quê hương, nhạc t́nh yêu và thân phận con người của Trịnh Công Sơn có một tư tưởng chỉ đạo khá rơ, dù toàn bộ âm nhạc của anh đẹp như một bức hoạ trừu tượng hơn là tả thực. Cả nhạc lẫn lời, cả xác chữ lẫn hồn thơ, nghe bảng lảng, mơ hồ khó phân định cho đúng nghĩa, nhưng nếu nghe kỹ cũng t́m ra ư chính : Trịnh Công Sơn muốn nói lên nỗi đau con người trong cuộc sống hiện đại, có t́nh yêu, có chiến tranh, có hận thù, có cái chết dễ dàng như chết trong mợ Anh ca tụng t́nh yêu và -- cũng như bất cứ nghệ sĩ nào ở trên đời này -- anh chống bạo lực và chống chiến tranh.
Một, hai năm trước biến cố 30-4-1975, nhạc Trịnh Công Sơn đi vào Thiền, có lẽ cũng giống như tôi đi vào Đạo Ca, v́ lũ chúng tôi, khi nhập cuộc khi xuất thế ... như thể sống lửng lơ giữa thiên đường và điạ ngục.
Phạm Duy
(trích Hồi Kư - Thời Phân Chia Quốc Cộng)